صرفنظر از بحث تداخل به معنی درهم تابیدگی زمان ها ـ چنان که گفته میشود «اکنون ما، آینده دیگری و گذشته سایرین است» (و.ف، مگی 1911)
و نیز ترتیب هایی که در یک زمان واحد میتواند وجود داشته باشد، مثل سه فیلتر «گذشته» در تحقیقات شفاهی: گذشتهای که به وسیله خبررسان دیده شده، گذشتهای که مصاحبهکننده از خبررسان شنیده و تفسیر میکند و گذشته چنان که توسط شنوندة نوار ضبط شده دریافت و فهمیده میشود.» (تاریخ شفاهی در جنوب شرق آسیا، مقاله چشمانداز جهانی، ماریسون ص14، ترجمه نگارنده) و نفسِ زمان وقایع شمار، به مثابه تاریخ و شناسنامه صدور رخداد، که چون صفحه آخر کهنه ورق نسخ خطی، امضاء کاتب و سال و ماه و ایام کتابت و نام کتاب و مؤلف را با خود دارد و هست و نیست اثر در گرو آن است که با همه اهمیت مدنظر این یادداشت نیست. زمان و دو کلمه پیرو و صدرنشین آن، به عنوان مقدمات ضروری مصاحبه در اینجا بحث میشوند. هرچند در بادی امر با اهمیت جلوه نکنند، در حالی که سرمایه اصلی برای هر نوع و سطح از داد و ستد است و مدیریت و ساماندهی آن از نشانههای توسعه یافتگی جوامع در ادوار مختلف زندگی ایشان میتواند بود.